Miasto na potęgę wyprzedaje mieszkania. Tylko w 4 lata na wolnym rynku wystawiono ich ponad 70!

W Świętochłowicach trwa intensywna sprzedaż mieszkań komunalnych. Nie chodzi tu o sprzedaż dla najemców z bonifikatą, która w zasadzie nie zakłóca popytu na mieszkania komunalne, ale o przetargi na zwalniane lokale. Na wolny rynek trafiają przede wszystkim mieszkania o najwyższym standardzie, podczas gdy osoby oczekujące na przydział mieszkań skazane są głównie na zasób wymagający gruntownych i kosztownych remontów. Najczęściej taki, który od lat czeka i tylko niszczeje, bo nikt nie chce tam mieszkać.

Sprzedaż zamiast przydziału

Od kilku lat coraz wyraźniej widać zmianę w podejściu do gospodarowania mieszkaniami komunalnymi. Lokale, które jeszcze niedawno zasilały pulę dostępnych mieszkań dla potrzebujących, dziś coraz częściej trafiają na przetargi i są sprzedawane na wolnym rynku. Dotyczy to mieszkań opuszczanych przez dotychczasowych najemców lub od jakiegoś czasu nie zasiedlanych. Zjawisko to ma istotne konsekwencje społeczne. Osoby oczekujące na przydział mieszkania lub poprawę warunków lokalowych tracą dostęp do najbardziej atrakcyjnych lokali, które mogłyby realnie poprawić ich sytuację życiową. Mowa choćby o rodzinach z dziećmi czy osobach niepełnosprawnych. Sprzedaż nie obejmuje przypadkowych mieszkań. Na przetargi trafiają przede wszystkim lokale o wyższym standardzie – położone w budynkach wspólnot mieszkaniowych, wyposażone w łazienki, często z balkonami, znajdujące się w blokach lub co bardziej zadbanych kamienicach.

W efekcie w zasobie komunalnym pozostają głównie mieszkania wymagające kosztownych remontów. To właśnie takie lokale dominują w ofertach publikowanych przez miejską spółkę zarządzającą nieruchomościami. Dla wielu mieszkańców oznacza to konieczność wyboru między trudnymi warunkami a wieloletnim oczekiwaniem na lepsze mieszkanie. I mało kto korzysta z tej pierwszej opcji, dlatego notorycznie na listach mieszkań do remontu w MPGL figuruje po 200-300 lokali.

Rekordowa skala sprzedaży

Analiza ogłoszeń przetargowych pokazuje, że skala sprzedaży jest znacząca i ma charakter powtarzalny, jeśli nie permanentny. Niektóre mieszkania wystawiane są wielokrotnie, co świadczy o długotrwałym procesie ich sprzedaży. Rekordowym przypadkiem jest lokal przy ulicy Katowickiej 45/10, który pojawiał się w ogłoszeniach kilkanaście razy w okresie od 2023 do 2025 roku. Inne mieszkania, jak przy ulicy Katowickiej 6a/2 czy Wyzwolenia 51/4, również były oferowane wielokrotnie. Analizując ilość sprzedawanych mieszkań w przetargach w miastach ościennych widać wyraźnie, że zdecydowanie największa skala sprzedaży jest w Świętochłowicach. W okresie od 31 maja 2022 roku do dziś wystawiano do sprzedaży aż 73 mieszkania, a skala ta na pewno jest znacznie większa, nie ma bowiem na stronie Biuletynu Informacji Publicznej danych za lata 2018-2021. Z ogłoszeń wynika, że najwięcej lokali przeznaczono do sprzedaży przy ulicy Katowickiej, a także na ulicach Chopina, Wiśniowej i Powstańców Śląskich. Łącznie chodzi o dziesiątki mieszkań rozsianych po całym mieście.

Dlaczego miasto sprzedaje te mieszkania?

Powody tej polityki są przede wszystkim natury finansowej i organizacyjnej i żeby było jasne, dzieje się to nie tylko w Świętochłowicach. Dochody ze sprzedaży mieszkań trafiają bezpośrednio do budżetu miasta, co pozwala na bieżące łatanie jego niedoborów. Choć w przeszłości deklarowano, że środki te będą przeznaczane na remonty pustostanów, dziś brak jakichkolwiek dowodów na systemowe wykorzystanie tych pieniędzy w zasobie komunalnym. Drugim istotnym czynnikiem jest stopniowe wycofywanie się miasta z udziału w budynkach wspólnot mieszkaniowych, które nie są zarządzane przez MPGL. W takich przypadkach gmina, poprzez swoją spółkę ponosi koszty związane z utrzymaniem lokali, nawet jeśli najemcy nie regulują opłat. Sprzedaż mieszkań przenosi te obowiązki na prywatnych właścicieli. We wspólnotach, które są zarządzane przez miejską spółkę MPGL, w przypadku braku płatności od najemcy miasto poprzez swoją spółkę nie płaci nic. Powstaje księgowy zapis dłużny, który nie jest regulowany w pieniądzu, a za jego spłatę odpowiada wyłącznie najemca – o ile uda się należności odzyskać.

Decyzję podejmuje tylko prezydent

Kluczowe znaczenie dla skali zjawiska ma obowiązująca od 2014 roku uchwała Rady Miejskiej, która przekazuje prezydentowi miasta szerokie kompetencje w zakresie gospodarowania nieruchomościami. Na jej podstawie prezydent może samodzielnie podejmować decyzje o sprzedaży mieszkań komunalnych, bez konieczności uzyskiwania każdorazowej zgody rady miejskiej. Oznacza to, że proces sprzedaży może być prowadzony w sposób ciągły i administracyjny, bez bieżącej debaty publicznej na poziomie samorządu. I jak się zorientowaliśmy, nie każdy z radnych wie, jak wielka to skala zjawiska. Z drugiej strony istnieje obawa, że gdyby głosować każdą sprzedaż na posiedzeniach rady, byłyby to bardzo długie sesje, a ewentualny brak zgody radnych odebrany zostałby jako działanie obstrukcyjne, blokujące zasilanie budżetu miasta pieniędzmi ze sprzedaży gminnego mienia. Choć trzeba przyznać, że stosowane w Świętochłowicach rozwiązanie jest zgodne z obowiązującym prawem, ogranicza ono jednak kontrolę nad tym, w jakim tempie i zakresie kurczy się zasób mieszkań komunalnych. Takich do zamieszkania, a nie do remontu.

Lista mieszkań wystawianych do sprzedaży w latach 2022 – 2026

ul. Bankowa 2a/9a
ul. Bytomska 6/2
ul. Chopina 3a/7
ul. Chopina 9/2
ul. Chopina 9a/8
ul. Chopina 16/3
ul. Chopina 23a/8
ul. Chopina 39/2
ul. Chopina 39/39
ul. Cmentarna 3/8
ul. Dmowskiego 4/4
ul. Górnicza 9/24
ul. Grunwaldzka 5/5
ul. Grunwaldzka 7/2
ul. Hutnicza 5/9
ul. Hutnicza 9b/9
ul. Hutnicza 11a/2
ul. Imieli 12a/3
ul. Kamionki 2/5
ul. Kamionki 2a/5
ul. Katowicka 4/1
ul. Katowicka 4/2
ul. Katowicka 6a/2
ul. Katowicka 9/6
ul. Katowicka 30e/10
ul. Katowicka 33/5
ul. Katowicka 33a/7
ul. Katowicka 43c/1
ul. Katowicka 45/10
ul. Katowicka 45a/7
ul. Katowicka 45g/4
ul. Korfantego 4/14
ul. Łagiewnicka 1/3
ul. Michalskiego 31/16
ul. Nowa 11/8
ul. Nowa 12/5
ul. Piechaczka 7/9
ul. Pocztowa 7a/4
ul. Pocztowa 18/5
ul. Polaka 7/6
ul. Polaka 37/5
ul. Polna 29/7
ul. Powstańców Śląskich 3/14
ul. Powstańców Śląskich 7/11
ul. Powstańców Śląskich 8/19
ul. Powstańców Śląskich 8/20
ul. Powstańców Śląskich 17/9
ul. Powstańców Śląskich 25/3
ul. Przybyły 6/11
ul. Przybyły 6/18
ul. Szpitalna 9/3
ul. Średnia 12c/4
ul. Średnia 14/3
ul. Średnia 15b/3
ul. Świerczyny 14/3
ul. Świerczyny 14/7
ul. Węglowa 2/1
ul. Wierzbowa 2/2
ul. Wiśniowa 10a/9
ul. Wiśniowa 11a/10
ul. Wiśniowa 11b/11
ul. Wiśniowa 15/2
ul. Wiśniowa 15a/5
ul. Wiśniowa 18/5
ul. Wyzwolenia 49/7
ul. Wyzwolenia 51/4
ul. Wyzwolenia 51/5
ul. Zubrzyckiego 24/8
ul. Zubrzyckiego 34/12
ul. Żołnierska 13/2
ul. Żołnierska 13/7
ul. Żołnierska 15/6
ul. Żołnierska 15/12

Pełna lista ogłoszeń pod linkiem:

https://www.bip.swietochlowice.pl/bipkod/29287911?start=0&showArchive=true